Zavorozhenyy svit.Po tsey bik CHornohory.Po toy bik CHornohory

Im’ya Mychayla Lomats′koho (1886, Ternopil′schyna — 1968, Nimechchyna) mayzhe nevidome chytats′komu zahalu, yoho znayut′ chiba scho u vuz′komu koli hutsuloznavtsiv ta literaturnych krytykiv. A prote tsya lyudyna zrobyla pomitnyy vnesok v ukrayins′ku kul′turu. Etnohraf, fol′kloryst, publitsyst, kul′turno-hromads′kyy diyach, pedahoh, Mychaylo Lomats′kyy buv zakochanyy u charivnu pryrodu i narod Hutsul′schyny, zbyrav ta zapysuvav lehendy, prytchi, povir’ya; yak aktyvnyy chlen tovarystva «Hutsul′schyna» chymalo syl i chasu viddav doslidzhennyu ta chudozhn′o-dokumental′nomu vidtvorennyu mynuvshyny hutsul′s′koho krayu, scho i znayshlo vidobrazhennya v yoho tvorach. Pro knyzhku «Zavorozhenyy svit», scho mistyt′ dvi chastyny — «Po tsey bik CHornohory» (1965, Myunchen; N′yu-York) ta «Po toy bik CHornohory» (1966, Myunchen), M. Lomats′kyy zachopleno napysav svoho chasu: «Karpats′ki hory, Hutsul′schyna, hutsuly, verchovyntsi... Verchy hir, syahayuchy zir, temni lisy, povni duchiv i tayemnyts′, rvuchki potoky y bystri riky, zeleni polonyny y holube nebo nad nymy, — a vse, vse tse oviyane y nadychane nezemnoyu krasoyu, scho do sebe manyt′ i prytyahaye — davnynu nahaduye, kazku davnich vikiv rozpovidaye...».