Sny Aynshtayna

«Sny Aynshtayna» – perekladena ponad trydtsyat′ma movamy svitu knyzhka amerykans′koho fizyka ta pys′mennyka Alana Laytmena. TSe roman-kolazh, scho opysuye snovydinnya pro chas, yaki nibyto nasnylysya molodomu Al′bertu Aynshtaynu, koly toy pratsyuvav u berns′komu patentnomu byuro, vodnochas rozroblyayuchy svoyu teoriyu vidnosnosti. U snach Aynshtayna chas to ruchayet′sya po kolu, to lyne u zvorotnomu napryamku, to zastyhaye, to spovil′nyuyet′sya. Uyavni svity, de lyudy zhyvut′ vichno abo lyshe odyn den′, ne mozhut′ navit′ pomyslyty pro maybutnye chy, navpaky, zdatni zazyrnuty u pryydeshnye, sponukayut′ zamyslytysya pro vplyv chasu na nashu povedinku, pro te, naskil′ky my vil′ni u svoyich diyach i pro zmohu vidchuvaty schastya – popry vse. Al′bert Aynshtayn prozhyv u Berni sim rokiv, z 1902-ho po 1909-y. Za tsey chas vin znayshov pryyateliv-odnodumtsiv, z yakymy dyskutuvav pro prochytani knyzhky ta naukovi ideyi, vlashtuvavsya na robotu, yaka zabezpechuvala yoho material′no i davala pozhyvu dlya dumky, perezhyv smert′ bat′ka, odruzhyvsya z kochanoyu zhinkoyu, vtratyv don′ku i nazhyv syna, napysav 32 naukovi statti ta doktors′ku dysertatsiyu, stav pryvat-dotsentom Berns′koho universytetu. Osoblyvo natchnennym vyyavyvsya dlya n′oho 1905 rik, pro yakyy i yde mova v romani-kolazhi Alana Laytmena. Al′bert Aynshtayn nadislav u providnyy naukovyy zhurnal Annalen der Physik chotyry statti, yaki zdiysnyly revolyutsiyu u teoretychniy fizytsi. «Yoho naukovyy perevorot mav hlyboke pidgruntya. Usi skladovi yoho zhyttyevoho dosvidu, zdavalos′, ziyshlysya, schob utvoryty doskonalu yednist′. Prochytani u yunosti knyzhky, yoho nezalezhni doslidzhennya, druzhyna-fizyk, “Akademiya Olimpiya”, rozmovy z Besso. I nastav chas dlya yoho vidkryttya, yake ob’yednalo prostir i chas u chotyryvymirnu strukturu chasoprostoru» – pyshe biohraf Aynshtayna YUrgen Neffe.