Vitkatsiy. CHyzhyy rozum

Pol′s′ka literatura pershoyi polovyny CHCH stolittya ne maye bil′sh kontraversiynishoyi ta superechlyvishoyi postati, yak Stanislav Ihnatsiy Vitkevych. Za zhyttya mytets′ ne buv hidno otsinenyy, pislya smerti – dovshyy chas – zamovchuvanyy v «komunistychniy» Pol′schi. CHasto vynykaye rozuminnya, scho navkolo postati heniya pol′s′koho avanhardu rokamy stvoryuvalasya aura skandalu i provokatsiyi... Prote, im’ya yoho znane i vidome, nechay navit′ u nevidpovidnomu konteksti. Nazvu «Vitkatsiy. CHyzhyy rozum» uporyadnyky vzyaly z tvoru CHeslava Milosha «Traktat moral′nyy» ne vypadkovo. YAk my vzhe zaznachaly, istoriya svitovoho mystetstva znala bahat′och heniyiv, dyvakiv, eksperymentatoriv, ale takoho yavyscha, yake mav pol′s′kyy avangard mizhvoyennoho periodu, ne bulo v zhodniy kul′turi. Bez perebil′shennya. Pys′mennyk, filosof, dramaturh, stsenohraf, chudozhnyk, fotohraf, kontseptsionist, doslidnyk – Stanislav Ihnatsiy Vitkevych – stvoryv osoblyvyy pohlyad na chudozhnyu tvorchist′, vlasnyy kul′turnyy prostir, stav spravzhnim yavyschem u mystetstvi. Svoyim literaturnym vchytelem vin vvazhav ekspresionista i mistyka Tadeusha Mitsins′koho, avtorytetom u filosofiyi – neokantiantsya Hansa Korneliusa. V zhyvopysi? Piznavshy roboty bahat′och svitovych maystriv, tvoryv u svoyemu nepovtornomu styli – CHystiy Formi. Spodivayemosya, scho v perekladi ukrayins′koyu movoyu, zbirnyk stane spravzhnim vidkryttyam, dast′ mozhlyvist′ ukrayins′kym literaturoznavtsyam, yaki vyvchayut′ pol′s′ku literaturu mizhvoyennoho periodu zbahatyty svoyi znannya, rozshyryt′ spektr doslidzhen′ i popovnyt′ kolo vitkatsolohiv novymy prizvyschamy.