Krytyka syly sudzhennya

«Krytyka syly sudzhennya» (1790) Imanuelya Kanta znamenuye soboyu zavershal′nyy etap «krytychnoyi spravy», scho bula rozpochata v «Krytytsi chystoho rozumu» (1781/1787) i prodovzhena v «Krytytsi praktychnoho rozumu» (1788). TSyu tretyu «Krytyku» perevazhno rozhlyadayut′ yak estetychnu teoriyu, yaka vybudovuyet′sya na pidstavi analizu svoyeridnosti sudzhen′ smaku: vony ye estetychnymy, a ne lohichnymy, nezainteresovanymy, pozbavlenymy yakoyis′ tsili ta vse zh pretenduyut′ na pevnu formu zahal′noznachuschosti. Dotsil′nist′ postaye klyuchovym ponyattyam ne lyshe dlya estetychnoyi chastyny tvoru yak «dotsil′na nastroyenist′ nashych spromozhnostey piznannya», ale takozh dlya teleolohichnoho rozhlyadu pryrody i navit′ dlya tsiloho tvoru, v yakomu ydet′sya, zreshtoyu, pro oposeredkuvannya mizh pryrodoyu i svobodoyu. Syla sudzhennya vystupaye pry ts′omu tiyeyu instantsiyeyu, yaka vidihraye vyrishal′nu rol′ yak v estetytsi, tak i v teleolohiyi. Nadzvychaynyy vplyv Kantovoyi tret′oyi «Krytyky» vzhe vidchutnyy pry zarodzhenni nimets′koho idealizmu i romantyzmu, ale vin tryvaye azh do s′ohodennya ta inspiruvav hermenevtyku, politychnu teoriyu i filosofiyu postmodernizmu.