KRYTYKA. №7–8, 2022

CHyslo vidkryvaye stattya Andriya Domanovs′koho, yakyy zaznachaye, scho suchasnyy rosiys′kyy interes do Vizantiyi zumovlenyy provalom liberal′nych reform i neobchidnistyu poshuku vtrachenoho heopolitychnoho fundamentu, za yakyy i bulo obrano Vizantiyu. Povertayuchys′ do ukrayins′koho perekladu knyzhky Alyena Bezansona «Svyata Rus′», Oleksandr Lysenko naholoshuye, scho rosiys′ka pravoslavna tserkva stala vazhlyvoyu «skryepoyu» dlya zshyvannya rosiys′koho suspil′stva y derzhavy, a ideolohema «Svyata Rus′» nabula statusu odniyeyi z nesuchych konstruktsiy teoriyi i praktyky rozshyrennya «russkoho myra». Andreas Umland stverdzhuye, scho Moskva mozhe sprobuvaty nav’yazaty «ekzohennu demilitaryzatsiyu», vykorystovuyuchy vlasni zbroyni syly, proksi-viys′ko abo militsiyu, abo «endohennu demilitaryzatsiyu», yaka peredbachala b spivpratsyu ukrayins′koho rezhymu z rosiys′koyu okupatsiynoyu administratsiyeyu, zauvazhuyuchy, scho Ukrayina nikoly ne pohodyt′sya na zhoden iz tsych stsenariyiv. Vitaliy Perkun poyasnyuye, chomu zaborona vyyizdu za kordon dlya ukrayins′kych naukovtsiv i pererva u roboti bil′shosty bibliotek, archiviv ta muzeyiv Ukrayiny paralizuye naukovu pratsyu, zokrema humanitarnoho napryamku. Doslidzhuyuchy dyskusiyi dovkola postkoloniyalizmu, yaki fiksuyut′ zminy v suchasniy heopolitychniy sytuatsiyi, Tamara Hundorova stverdzhuye, scho vyyty poza mezhi postiynoho honu za evropeys′koyu modernistyu tsilkom mozhlyvo. Varto lyshe vidmovytysya chy radshe skoreguvaty vektor tyazhinnya do tsentru ta doluchytysya do mizhkul′turnoho diyalohu, scho yich proponuyut′ peryferiyi. Oleksiy YAs′ u retsenziyi na knyzhku Oleksandra Hrytsenka «Kul′turnyy prostir i natsional′na kul′tura: teoretychne osmyslennya ta praktychne formuvannya» zoseredzhuye uvahu na tsilisnosty natsional′noyi kul′tury u svitli hlobal′nych peretvoren′, osoblyvo aktual′nych dlya suchasnoyi Ukrayiny v svitli yiyi protyborstva z neoimpers′koyu ekspansiyeyu. Retsenziynyy blok prodovzhuye Nadiya Honcharenko, ohlyadayuchy dvi neschodavno opublikovani zbirky stattey, scho pidsumovuyut′ mizhdystsyplinarnyy doslidnyts′kyy proyekt «Istorychni kul′tury v protsesi zmin: pohodzhennya pam’yati, istoriyi ta identychnosty v suchasniy TSentral′niy i Schidniy Evropi» Instytutu politychnych doslidzhen′ Pol′s′koyi akademiyi nauk. CHyslo zavershuye stattya Oleha Sydora-Hibelyndy, yakyy rozhlyadaye problemu kenselingu rosiys′koyi kul′tury na prykladi Alyeksandra Pushkina.