Viys′kova yustytsiya v Ukrayini: istorychnyy aspekt; mizhnarodnyy dosvid

Viys′kova yustytsiya za zahal′nym vyznachennyam ye okremoyu pravovoyu systemoyu, yaka zastosovuyet′sya do pravovidnosyn u viys′koviy sferi, a sub’yektno — do viys′kovosluzhbovtsiv, a v deyakych vypadkach — i do tsyvil′nych osib, diyal′nist′ yakych tisno pov’yazana zi zbroynymy sylamy. Holovnoyu metoyu viys′kovoyi yustytsiyi ye zberezhennya dystsypliny, nalezhnoho poryadku v zbroynych sylach ta zabezpechennya yich boyezdatnosti. Voyenna polityka krayiny maye zasnovuvatysya na rozuminni neobchidnosti chitkoho, poslidovnoho vykonannya vymoh zakonodavstva pro oboronu derzhavy, stratehichnych dokumentiv planuvannya u sferi oborony, na vysokomu rivni viys′kovoho pravoporyadku, dystsypliny, mobilizatsiynoho resursu, scho mozhlyvo zabezpechyty za umovy yakisnoyi diyal′nosti pravoochoronnoyi skladovoyi, a same systemy viys′kovoyi yustytsiyi. Vidsutnist′ (abo nedoskonalist′) odnoho z elementiv takoyi voyennoyi polityky — systemy viys′kovoyi yustytsiyi — ye svidchennyam suttyevych nedolikiv voyennoyi abo zh oboronnoyi polityky derzhavy. SCHo, nazhal′, y nevblahanno pidtverdzhuyet′sya na praktytsi voyenno-politychnych podiy v Ukrayini (pochynayuchy z 2014 roku y ponyni). Naslidky nevdaloyi reformy viys′kovoyi yustytsiyi vyyavyly yiyi nedoliky vzhe u 2014 rotsi, koly buly aneksovani terytoriyi krayiny (Krym i chastyna Donbasu). A pislya lyutoho 2022 roku tse pytannya lyshe zahostrylosya. Proponovane vydannya vyznachaye kolo problemnych suspil′nych vidnosyn schodo real′noho stanovyscha viys′kovoyi yustytsiyi v umovach viyny, shlyachy rozv’yazannya tsych problem na pidstavi nabutoho dosvidu, mizhnarodnoho prykladu, istorychnych znan′, rozuminnya nahal′nych potreb.