Vtrachena zemlya. L′odovyk

«Vtrachena zemlya» (1919) i «L′odovyk» (1908) — tse pershi dva tvory tsyklu «Dovha podorozh» klasyka dans′koyi literatury, laureata Nobelivs′koyi premiyi Y. V. YEnsena. Obihravshy teoriyu darvinizmu, avtor proponuye vlasnu model′ evolyutsiyi lyudstva — nechrystyyans′ku, vlasne dans′ku, versiyu bibliynoyi istoriyi stvorennya Adama i YEvy. CHytach sposterihaye, yak pervisna lyudyna l′odovykovoho periodu doistorychnoyi Skandynaviyi piznaye bilya pidnizhzhya vulkana zhyttya, spovnene cholodu i zhachu, vyproshuye v uyavnoho boha Vohnyu ryativnu iskru, vbyvaye sobi podibnych i prokladaye stezhku v nepevne maybutnye. U «L′odovyku» mifichnyy heroy YEnsena Dreng — voyin i vynachidnyk, dobuvaye lyudyam vohon′, yakyy ne prosto zihrivaye tilo, a tvoryt′ revolyutsiyu v holovach i dushach. Toy symvolichnyy vohon′ peretvoryuye temryavu na svitlo v bukval′nomu y ekzystentsiynomu znachenni. Dreng staye prorokom, doslidnykom nebesnych svityl i zhyvym metronomom: strukturuye chas — ische vchora bezformnyy chaos — u dni y nochi, misyatsi y roky. CHolovik zakladaye pochatok velykomu rodu, davshy zhyttya nastupnyku — Vidbyornu, yakomu sudylosya pidkoryty more, uhamuvaty natovp, ale vtratyty naydorozhche — rodynu. Vyrushaymo v «Dovhu podorozh» Y. V. YEnsena razom: zhyttya — tse navchannya, dosvid i neskinchenne dyvo!