Moye zhyttya z Oleksandrom Archypenkom

«Moye zhyttya z Oleksandrom Archypenkom» — spohady Frensis Archypenko-Grey, yaka bula poruch zi slavetnym ukrayins′kym myttsem protyahom ostannich rokiv yoho zhyttya. YIchnye znayomstvo pochalosya v shkoli Archypenka u shtati N′yu-York: todi yuna Frensis, yaka sche shukala sebe i v zhytti, i v tvorchosti, stala studentkoyu avtorytetnoho maystra. Popry nibyto znachnu riznytsyu — pokolinnyevu, kul′turnu — yichniy dialoh pereris model′ «nastavnyk-uchenytsya». Za yakyys′ chas pislya smerti druzhyny chudozhnyka Frensis i Oleksandr staly zhyty razom, a zhodom odruzhylysya. Pani Archypenko-Grey opovidaye pro spil′ne zhyttya nadzvychayno schyro, pry tomu nezminno delikatno, tonko analizuye pochuttya y vidkryttya, radoschi y trudnoschi nezvychnoho soyuzu. A yomu dovelosya proyty chymalo vyprobuvan′, adzhe suspil′stvo (nevid’yemna chastochka yakoho — sche y rodychi volelyubnoyi Frensis, yaki dotrymuvalysya tradytsiynych pohlyadiv) ne zavzhdy hotove bulo tolerantno spryymaty stosunky, yaki vychodyat′ za mezhi uzvychayenych. Ta sche vazhlyvisha liniya tsiyeyi istoriyi — mystets′ka: skul′ptura, rysunok, kreatyvna pratsya — yiyi yaskravi «heroyi». Dlya Archypenka holovne y peredusim — mystetstvo, poshuky vyschoho sensu y sposobiv chudozhn′oho vyrazhennya neochevydnoho. Vin vbachaye u Frensis perspektyvnu mystkynyu — i pidtrymuye (ba navit′ pidshtovchuye) yak u tvorchych poshukach, tak i v pobudovi kar’yery. Utim, uchenytsya y druzhyna, chocha y vidchuvaye duchovnu spil′nist′ z archypenkovym svitom — ne mozhe y ne choche povtoryuvaty yoho shlyach. A yiy sche y dovedet′sya pislya smerti cholovika vyrishuvaty chymalo skladnych problem cherez konflikty z art-dyleramy ta plutanynu z replikamy yoho robit, sprychyneni chastkovo pidchodom samoho avtora… U zachoplyviy opovidi maysterno pereplitayut′sya hlyboki psycholohichni rozdumy, mirkuvannya pro mystetstvo ta charivlyvi pobutovi detali. Knyzhka neodminno potishyt′ ne lyshe mystetstvoznavtsiv, a y usich, koho tsikavyt′ zhyttya za mezhamy budennych uyavlen′.