Salamandra

Stefan Hrabyns′kyy (1887—1936) — vidomyy svoho chasu l′vivs′kyy pys′mennyk, yakyy pysav pol′s′koyu movoyu, chocha pochodyv z ukrayins′koyi rodyny. ZHyttya yoho bulo korotke i povne smutku. Zavshe v chornomu vbranni, z blidym, azh prozorym oblychchyam, z yakoho buly nache vyssani vsi barvy, vin, zdavalosya, dyvyvsya svoyimy holubymy ochyma z yakohos′ inshoho svitu: suchoty, tsya fatal′na chvoroba dlya yevropeys′kych pys′mennykiv pochatku stolittya, ne obmynula i Stefana. Zvychayno, tsey fakt naklav sviy vidbytok na vse, scho vin napysav, — motoroshni tvory pys′mennyka vplyvayut′ na chytacha peredusim svoyim nastroyem, nedarma yoho nazyvaly «pol′s′kym Po» ta «pol′s′kym Lavkraftom». Tvorchist′ Stefana Hrabyns′koho duzhe vluchno scharakteryzuvav pol′s′kyy doslidnyk Artur Hutnikevych: «Buduchy predstavnykom hlybokoyi provintsiyi, vin stvoryv osoblyvyy vyd fantastyky — «halychans′kyy», a tomu zalyshavsya chuzhym dlya literatoriv iz-poza Halychyny». Odnak na pochatku CHCHI storichchya chytachi znovu zatsikavylysya tvoramy S. Hrabyns′koho.Do tsiyeyi knyzhky vybranoho uviyshly opovidannya zi zbirok «Demon ruchu» (1919), «SHalenyy podorozhniy» (1920), «Nesamovyta opovid′» (1922), «Knyha vohnyu» (1922) ta povist′ «Salamandra».