CHas sekond-hand (kinets′ chervonoyi lyudyny)

TSya knyha stala ostann′oyu v tsykli z p’yaty prats′ Svitlany Aleksiyevych pid zahal′noyu nazvoyu «CHervona lyudyna. Holosy utopiyi». «Komunizm mav bozhevil′nyy plan, – rozpovidaye avtorka u peredmovi do knyhy, – pererobyty «staru» lyudynu, «vetchoho Adama». I tse zdiysnylosya… mozhe, lyshe tse y zdiysnylosya. Za simdesyat z hakom rokiv u laboratoriyi marksyzmu-leninyzmu stvoryly okremyy lyuds′kyy typ – «homo soveticus». CHtos′ vvazhaye, scho tse trahichnyy personazh, a chtos′ nazyvaye yoho «sovkom». Meni zdayet′sya, ya znayu tsyu lyudynu, vona dobre meni znayoma, ya z neyu poruch, plich-o-plich, prozhyla chymalo rokiv. Vona – tse ya. TSe moyi znayomi, druzi, bat′ky». Monolohy, scho potrapyly do knyhy, avtorka zapysuvala protyahom ostann′oho desyatyrichchya, mandruyuchy vsim kolyshnim Radyans′kym Soyuzom. «CHas sekond-chend» – tse miy diahnoz nam, diahnoz tomu, scho my zrobyly za 20 rokiv, nashomu zlochynnomu romantyzmovi ta, yak ya zaraz vvazhayu, nashiy movchantsi, nashiy teperishniy nimoti y movchannyu elity. My postupylysya vladoyu bandytam. YA navit′ ne znayu, yak nazvaty. TSe vzhe navit′ ne polityky, a takyy orden tych, chto maye dostup do rosiys′koho pyroha. Os′ vony yoho rozdilyly, i tse takyy svoyeridnyy orden».