“Sprava Honcharuka”. Ostanniy rozstrilyanyy povstanets′

12 lypnya 1989-ho, za dva roky do vidnovlennya nezalezhnosty Ukrayiny, radyans′ka vlada rozstrilyala Ivana Honcharuka, kolyshn′oho voyaka Ukrayins′koyi povstans′koyi armiyi. Dev’yatnadtsyatyrichnym vin pokynuv ridni Hrudky na Volyni, proyshov tabory Kolymy y povernuvsya do Ukrayiny azh u 1970-ch. KDB i prokuratura Volyns′koyi oblasty 1987-ho vidnovyly kryminal′nu spravu, sfabrykuvavshy novi obvynuvachennya na pidstavi davnich materialiv, donosiv susidiv ta tysku na svidkiv. Pokazovyy sud u Kameni-Kashyrs′komu doviv, scho navit′ pid chas perebudovy radyans′ka systema vbyvala. Azh 2021-ho Ivana Honcharuka posmertno reabilituvaly, a mistse yoho pochovannya y dosi nevidome. Orhanizatory ta suddi ts′oho protsesu sche zhyvut′ u nezalezhniy Ukrayini, otrymuyut′ bahatotysyachni derzhavni pensiyi ta ne prytyahnuti do vidpovidal′nosty. Opratsyuvavshy sotni archivnych dokumentiv, spohady ochevydtsiv ta Ivanovych ridnych, Lesya Bondaruk zhyvym reportazhnym vykladom povertaye istoriyu ostann′oho rozstrilyanoho povstantsya do natsional′noyi pam’yati y naholoshuye: schob vidnovyty istorychnu spravedlyvist′, vazhlyvo ne til′ky reabilituvaty zhertv rezhymu, a y pokaraty prychetnych do represiy.