Description
Knyzhku znanoho ukrayins′ko-amerykans′koho slavista, profesora Peys′koho universytetu v N′yu-Yorku Andriya Danylenka, u pervisniy anhlomovniy versiyi vypuschenu 2016 roku v bostons′komu vydavnytstvi «Academic Studies Press» pid nazvoyu «From the Bible to Shakespeare: Pantelejmon Kuliš (1819–97) and the Formation of Literary Ukrainian», prysvyacheno perekladats′kiy diyal′nosti Panteleymona Kulisha ta yiyi vplyvu na formuvannya suchasnoyi ukrayins′koyi movy. Kriz′ pryzmu Kulishevych perekladiv Svyatoho Pys′ma ta SHekspirovych p’yes doslidnyk rozhlyadaye perypetiyi modernoyi movotvorchosty v konteksti shyrshych suspil′nych protsesiv, scho vidbuvalys′ u CHICH stolitti v Rosiys′kiy ta Avstro-Uhors′kiy imperiyach. U zistavlenni z dorobkom reshty tohochasnych movnych normalizatoriv Kulisheve perekladatstvo postaye vtilennyam syntetychnoyi prohramy, spertoyi na diyalektne rozmayittya y istorychne riznobarv’ya vyrazhal′nych zasobiv ukrayins′koyi movy, vynyklych u plyni yiyi rozvytku vid chasiv Kyyivs′koyi Rusi. Novitniy variyant bibliynoho ta svits′koho vysokoho stylyu, scho nabuv u Kulishevych tlumachennyach evropeys′ko-elitarnych obrysiv, uviyshov u superechnist′ iz narodnyts′koyu – zasadnycho etnohrafichnoyu – viziyeyu literaturno-pysemnoyi normy. Krytychnyy analiz vlastyvostey perekladats′koyi praktyky Kulisha ta yoho suchasnykiv daye avtorovi zmohu zrekonstruyuvaty al′ternatyvnyy movnyy standart, scho yoho pys′mennyk zaproponuvav, ale tak i ne zumiv zrobyty chynnykom kshtaltuvannya suchasnoyi ukrayins′koyi literaturnoyi movy.
