Modernizm i postmodernizm: Dumky pro spokonvichnyy koloobih vytonchenych i nevytonchenych mystetstv

Dmytro Volodymyrovych Zatons′kyy (1922–2009) — vyznachnyy ukrayins′kyy literaturoznavets′,literaturnyy krytyk, publitsyst. Yoho naukovi pratsi prysvyacheno istoriyi i teoriyi romanu ta rozvytkovi zarubizhnoyi literatury XX st., zokrema tvorchosti F. Kafky, M. Frisha, T. Manna, F. Dyurrenmatta ta in. U blyskuchomu za stylem i maysternomu za vykladom istoryko-literaturnomu doslidzhenni naukovets′ proponuye hlybokyy analiz evolyutsiyi chudozhn′oyi kul′tury, rozhlyadayuchy modernizm i postmodernizm yak yiyi vzayemopov’yazani etapy. D. Zatons′kyy pidkreslyuye, scho postmodernizm ye ne prosto nastupnykom modernizmu. Vin vynykaye vnaslidok spetsyfichnoyi eklektychnosti, syntezu tradytsiynoho y novators′koho, a takozh kryzovoho svitovidchuttya, yake suprovodzhuye zminu epoch. Doslidnyk analizuye shyrokyy spektr literaturnych yavysch, prostezhuyuchy, yak zminyuvalasya lohika chudozhn′oho myslennya, yaki ideyi sformuvaly modernizm, yak postupovo vysnazhuvalysya yoho zasoby y vidbuvalasya poyava novoyi paradyhmy — postmodernizmu. U tvori rozhlyanuto ne lyshe chudozhni teksty, a y kul′turno-istorychnyy kontekst: zv’yazky mystetstva z politykoyu, sotsial′nymy transformatsiyamy, filosofiyeyu ta ideolohiyeyu. Literaturoznavets′ ne obmezhuyet′sya ukrayins′kym materialom. U poli yoho uvahy — nimets′ka, frantsuz′ka, anhliys′ka, amerykans′ka literatura, zdobutky myttsiv i myslyteliv riznych yevropeys′kych tradytsiy. Osoblyvyy interes stanovyt′ zistavlennya modernists′koho ta postmodernists′koho svitohlyadiv, vidminnostey u rozuminni roli myttsya, funktsiy tekstu ta vzayemyn avtora z chytachem. Knyha ye tsinnym vneskom u komparatyvists′ke literaturoznavstvo, adzhe proponuye oryhinal′ni pidchody do usvidomlennya skladnych protsesiv u mystetstvi ta kul′turi zahalom.