Golubі ešeloni

Do knižki Petra Panča (spravžnє іm’ja — Petro Josipovič Pančenko) vchodjat′ dvі povіstі: «Golubі ešeloni» (1927) j «Revanš» (1930) ta dva opovіdannja: «Zelena trjasovina» (1923) j «Mišačі Nori» (1923). «Golubі ešeloni» drukujut′sja v peršіj redakcії 1927-go roku. Zgodom, u 1947-mu, avtora nečšadno rozkritikuvali, і nastupnі redakcії «Golubich ešelonіv» buli cіlkom zmіnenі іdejno j chudožn′o ta, jak naslіdok, ґruntovno radjanіzovanі. Vlasne pervіsnij tvіr bagato v čomu avtobіografіčnij і vіdbivaє perіod, koli ofіcer Petro Pančenko u 1918 rocі priєdnuєt′sja do Zaporіz′kogo korpusu polkovnika Petra Bolbočana, jakij peršim perejšov na bіk Direktorії, očolivši povstannja proti Skoropads′kogo. Povіst′ «Revanš» pіslja 1930 roku dosі ne perevidavalasja, choča v 1962 rocі avtor stvoriv novu redakcіju, jaka zberіgaєt′sja v archіvі pis′mennika. Opovіdannja Panča — jaskrave svіdčennja stavlennja meškancіv provіncіjnich mіstečok Slobožančšini do bіl′šovic′kogo perevorotu ta realіj togočasnogo žittja.