Description
U knyzhtsi “Tin′ovi imperiyi” amerykans′kyy antropoloh Tomas Barfild proponuye novyy pohlyad na hlobal′nu istoriyu imperiy za ostanni 2500 rokiv. U yoho bachenni imperiyi postayut′ u dvoch formach: endohenniy, yak tsentralizovani utvorennya, scho vyrostayut′ iz vnutrishnich resursiv (Kytay, Rym, Persiya), ta tin′oviy, abo ekzohenniy, yaka formuyet′sya u vzayemodiyi z potuzhnishymy tsyvilizatsiyamy na yichnich peryferiyach. Barfild vyshukano provodyt′ chytacha kriz′ rozmayittya impers′kych form — vid Aten, Karolinhiv i Omeyadiv do kochovych modeley CHunnu, Monhol′s′koyi imperiyi ta man′chzhurs′koyi dynastiyi TSin. Sered nych i Kyyivs′ka Rus′ — vakuumna imperiya, scho vynykla mizh stepom i lisom, na terenach, yaki ne maly ustalenych impers′kych struktur. CHymalo stratehiy, yaki imperiyi vypratsyuvaly v mynulomu, diyut′ i s′ohodni. Rosiya evolyutsionuvala vid tin′ovoho utvorennya do tsentralizovanoyi systemy z kolonial′nymy ambitsiyamy. Kytay prodovzhuye tradytsiyu impers′koho samovidtvorennya, poyednuyuchy natsionalizm ta komunizm. YEvropeys′kyy Soyuz, popry postnatsional′nyy charakter, chastkovo nasliduye Svyaschennu Ryms′ku imperiyu, a SSHA, ne vyznayuchy impers′koyi identychnosty, faktychno vykonuyut′ yiyi hlobal′ni funktsiyi. “Tin′ovi imperiyi” — tse kontseptual′na karta istoriyi vlady, scho daye zmohu pobachyty vidomyy svit u novomu svitli ta krasche zrozumity, yak peryferiyi mynuloho staly tsentramy syly s′ohodennya.
