Zoryani myti lyudstva

TSykl istorychnych miniatyur vidomoho avstriys′koho pys′mennyka Stefana TSveyha (1881—1942) «Zoryani myti lyudstva» rozpovidaye pro epizody mynuloho, scho poyednayut′ dolyu lyudyny z povorotnymy momentamy v istoriyi. CHytach diznayet′sya pro ostannyu podorozh Tolstoho v Astapovo, pomyluvannya Dostoyevs′koho, povernennya Lenina v Petrohrad 1917 roku. Sered heroyiv tsyklu takozh sultan Mechmed-zavoyovnyk, yakyy zachopyv Konstantynopol′ i tym postavyv krapku v istoriyi Vizantiys′koyi imperiyi; Ruzhe de Lil′, avtor znamenytoyi «Marsel′­yezy»; marshal Grushi, scho spiznyvsya na pole bytvy pid Vaterloo i tym samym vyznachyv porazku Napoleona… Same «Zoryani myti lyudstva» razom z noveloyu «Amok» prynisly pys′mennyku svitovu slavu. YE pochuttya y bazhannya, scho nikoly ne zminyuyut′sya. I TSveyh, yak ni­chto, vmiv opysaty yich, persh za vse prystrast′ — nekontrol′ovanu, nesamovytu lyubov, ne vazhlyvo, do cholovika chy zhinky, do hroshey chy do hry, do pryhod chy vlady nad inshymy. Yoho novely zachoplyuyut′ nezvychaynymy syuzhetamy, kochannyam na mezhi zhyttya y smerti, napruzhenistyu ta dramatyzmom.