Tri tovarishі. CHornij obelіsk

Tema lyudini, yaka popri vsі zhachi vіjni ne vtratila zdatnostі do spravzhn′ogo kochannya і druzhbi, — odna z provіdnich u tvorchostі Remarka. Projshovshi cherez okopi, vizhivshi na polyach Pershoї svіtovoї, molod′ shukaє sebe v novomu svіtі, de nemaє smertej, ne vibuchayut′ granati ta ne ginut′ bojovі pobratimi. U їchnіch sercyach palaє j vede vpered nevgasimij vogon′ — zhaga do zhittyaPaul′ Bojmer і jogo odnoklasniki potrapili v okopi zі shkіl′noї lavi. Zazirnuvshi u stalevі ochі vіjni, cі chlopchaki ne mozhut′ povіriti, shho kolis′ vona skіnchit′sya, shho nastane mirne zhittya. CHi znajdut′ u n′omu opalenі boyami yunaki svoє mіsce? Ta ce bude potіm, a ninі… ninі na Zachіdnomu frontі bez zmіn. («Na Zachіdnomu frontі bez zmіn») Voni povernulisya z vіjni. Voni vizhili. І teper treba zhiti dalі. Prote vse, shho bulo vazhlivim kolis′, raptom vtrachaє znachennya. Popri strach, beznadіyu, samotnіst′ geroї povinnі znajti novij sens zhittya… («Povernennya»)