Ostap Vyshnya. Nevesele zhyttya. Dokumental′na biochronika

TSya knyha — spravzhniy litopys neveseloho zhyttya naypopulyarnishoho y donyni v Ukrayini humorysta Ostapa Vyshni (1889—1956), yakyy vidbuvav stalins′ku «desyatyrichku» v kontstaborach. YIyi uporyadnyk, avtor vstupnoyi statti y prymitok, vidomyy literaturoznavets′ i archivist Serhiy Hal′chenko sche v 1989 rotsi obstezhyv archivy Uchtpechlahu todishn′oyi Komi ARSR i zibrav materialy, yaki vpershe drukuyut′sya v takomu povnomu obsyazi. Osnovoyu pratsi staly dokumenty slidchoyi spravy za 1933—1934 roky ta kompleks archivnych materialiv iz dvotomnoyi spravy-formulyara na Ostapa Vyshnyu, v yakiy zibrani donesennya ponad pivsotni sekretnych ahentiv spetsorhaniv za 1922—1955 roky. V protsesi slidstva, yake velosya metodamy fizychnoho i psycholohichnoho natysku, Ostap Vyshnya vyznav «provynu»: nibyto vin mav osobysto vbyty partiynoho lidera respubliky P. P. Postysheva, za scho buv pokaranyy desyatyrichnym uv’yaznennyam u taborach osoblyvoho rezhymu. U knyzi v chronolohichniy poslidovnosti podayut′sya zapysy iz unikal′noho dokumenta tiyeyi epochy — tabirnoho schodennyka Ostapa Vyshni — ta yoho lysty iz kontstaboriv, de dovelosya perebuvaty pys′mennyku. TSe svoyeridni shedevry literaturnoyi tvorchosti, chasto napovneni ne tradytsiynym ukrayins′kym, a chornym humorom strazhdal′tsya-humorysta. Publikuyut′sya i deyaki literaturni tvory Ostapa Vyshni, yaki vyklykaly shkval vul′harno- sotsiolohichnoyi krytyky iz zvynuvachennyamy pys′mennyka u burzhuaznomu natsionalizmi y navit′ u fashyzmi, a takozh lysty ta spohady yoho ridnych i tych lyudey, z yakymy humoryst sydiv v odniy kameri chy perebuvav v odnomu kontstabori. TSya knyha, scho tvorylasya uprodovzh trydtsyaty rokiv, ye svidchennyam borot′by systemy iz myttsyamy, naytalanovytishi z yakych zaznavaly represiy i znyschennya.