Sertse vesny (Vid′ma z okolytsi)

Oleksiy ZHupans′kyy – vydavets′ i pys′mennyk, avtor romaniv «Pershymy do mene pryydut′ dity» (2008), «Lachmitnyk» (2012), «Blahoslovy Tebe Bozhe! CHornyy Hensek» (2017), zbirky opovidan′ «Pobutovyy satanizm» (2010) ta povisti «Osinnye zatsipeninnya (Strichannya mertvych)» (2023). Roman «Sertse vesny (Vid′ma z okolytsi)» prodovzhuye avtors′kyy tsykl suchasnoho urbanistychnoho mifu «Kolesa roku». Vtim, yak i kozhen iz tvoriv ts′oho tsyklu, vin ye tsilkom samostiynym i yoho mozhna chytaty okremo. Znayoma real′nist′ znovu chymerno drobyt′sya y viddzerkalyuyet′sya u pradavnich zvychayach, pravylach i rytualach, yaki, perezhyvshy tysyacholittya, i dosi nevydymym merezhyvom vplitayut′sya u povsyakdennist′, obertayuchy takym chynom mohutnye Koleso roku, razom z yakym u vichnomu rusi obertayet′sya vse susche. Ta real′nist′ potrochu znoshuyet′sya, i vse chastishe zboyit′ yiyi sprats′ovanyy mechanizm, cherez scho natuzhne skrypinnya Kolesa roku spovnyuye nespokoyem dytyachi sny y zmushuye doroslych nespokiyno perevertatysya v lizhku i tryvozhno vdyvlyatysya u pit′mu za viknom. Z kozhnym rokom Vesni vse vazhche prychodyty v tse misto, kraschi dni yakoho davno mynuly, tak samo, yak mynula yunist′ samoyi Vesny. YIy use skladnishe zdobuvaty svoye sertse z plutanych netrysch vidpovidnych instantsiy, davno vrazhenych parazytom koruptsiyi ta byurokratiyi, a bez sertsya Vesna ne zmozhe ztsilyty misto vid lychych zymovych chariv i daruvaty vesnyane vidrodzhennya. Lyshe dity tut sche mozhut′ chymos′ zaradyty, adzhe tse same plomenysti vohnyky yichn′oho yestva ne dayut′ ts′omu mistu i yoho meshkantsyam ostatochno rozchynytysya v siriy kalamuti Mizhsezonnya, scho povsyakchas chayit′sya des′ poruch za obsharpanym zapynalom vtomlenoyi real′nosti. Prote y z dit′my ostannim chasom takozh ne vse harazd, bo des′ na okolytsi mista zvyla kublo Vid′ma i zbyraye svoyu dosi nebachenu kolektsiyu motoroshnych dyv Use tse pochalosya ne tak davno, koly odnoho sl′otavoho nadvechir’ya peredchuttya blyz′koyi bidy v rodyni zmusylo Maloho pity za pidozriloyu staroyu, yaka obitsyala yomu dopomohu. Zvisno, yak tse chasto buvaye, stara vyyavyt′sya het′ ne tiyeyu, za koho sebe vydavala, a Malyy sche trychi pro vse poshkoduye, adzhe Vid′ma zavzhdy vse pam’yataye, a nadto pro lehkovazhno dani obitsyanky. Teper vona ne dozvolyt′ Malomu tak prosto zabuty tu dyvnu zhasku pryhodu i postiyno nahaduvatyme yomu pro te, scho vin obitsyav, povoli zanuryuyuchy yoho u temne provallya bozhevillya y bezvychodi. Stvorenyy na peretyni mahichnoho realizmu ta chymernoyi prozy, roman «Sertse vesny (Vid′ma z okolytsi)» prodovzhuye avtors′kyy tsykl «Kolesa roku» i vede chroniku ostannich podiy, scho stalysya v ts′omu misti. Pro tse malo chto znaye, sche menshe pro tse hovoryat′, adzhe taki rechi zazvychay retel′no prychovuyut′sya vid lyuds′koho oka. Ale same z ts′oho y pochynayet′sya tsya zaplutana istoriya pro te, yak Vesna povertala svoye sertse, dity namahalysya vyborsatysya z tenet Vid′my, yaki ta rozkynula chy ne po vs′omu mistu, a nadto na yoho okolytsyach, a munitsypal′na elita zbyralasya v sadach Zolotoverchoyi Lavry na schorichnyy tradytsiynyy benket Vesnyanoho rivnodennya.