Komunyzm ta dilemy natsional′noho vyzvolennya. Natsional′nyy komunizm u radyans′kiy Ukrayini.

Stolittya tomu sproba realizuvaty ukrayins′kyy natsional′nyy proekt u mezhach SRSR mohla zdatysya dosyt′ vdaloyu: polityka ukrayinizatsiyi zumovyla shvydke zrostannya rivnya  pys′mennosti, poshyrennya ukrayins′koyi movy v mistach, nadzvychayne pidnesennya kul′tury, a uryad USRR mav shyroki povnovazhennya v haluzi ekonomiky. Ale tak bulo nedovho: vseochopna nasyl′nyts′ka kolektyvizatsiya ta shtuchnyy holod u rehionach, naselenych ukrayintsyamy, areshty, rozstrily y ts′kuvannya ukrayins′kych politykiv ta intelihentsiyi, strimke povernennya do rosiys′kotsentryzmu ta poshyrennya shovinistychnych nastroyiv zasvidchyly: SRSR – ta sama Rosiys′ka imperiya pid novoyu nazvoyu. U klasychniy rozvidtsi Dzheymsa Meysa chytach znayde kontsentrovanyy, poslidovnyy i zachoplyvyy ohlyad idey ta podiy 1918–1933 rokiv — dosvidu, scho zaraz aktual′nishyy, nizh bud′-koly