Description
6 lystopada 1860 roku Avraam Linkol′n stav vypadkovym peremozhtsem u napruzheniy borot′bi za post prezydenta. U krayini buly hostri superechky, Pivdenni ekstremisty vse blyzhche nablyzhalysya do znyschennya Soyuzu, odyn shtat za inshym viddilyavsya, a Linkol′n buv bezsylyy zupynyty yich. Rabstvo rozpalyuvalo konflikt, ale yakymos′ chynom prystrasti Pivnochi ta Pivdnya zoseredylysya na samotniy federal′niy fortetsi v havani CHarlston: Forti Samter.
U vydanni «Demon smuty: Saha pro hordynyu, rozbyti sertsya ta heroyizm na zori Hromadyans′koyi viyny v SSHA» avtor Erik Larson rozpovidaye pro chaotychni misyatsi mizh vyboramy Linkol′na ta obstrilom Konfederatsiyi Samtera — period, poznachenyy trahichnymy pomylkamy ta nedomovkamy, rozpalenym eho ta boyahuzlyvymy ambitsiyamy, osobystymy trahediyamy ta zradamy. Sam Linkol′n pysav, scho vyprobuvannya tsych p’yaty misyatsiv buly «nastil′ky velykymy, scho yakby ya mih yich peredbachyty, ya b ne poviryv, scho mozhlyvo yich perezhyty».
U tsentri tsiyeyi napruzhenoyi rozpovidi mayor Robert Anderson, komandyr Samtera ta kolyshniy rabovlasnyk, yakyy sympatyzuye Pivdnyu, ale viddanyy Soyuzu; Edmund Raffin, marnoslavnyy i krovozherlyvyy radykal, yakyy pry kozhniy nahodi rozpalyuye separatysts′kyy zapal; i Meri Boykin CHesnat, druzhyna vidomoho plantatora, sperechalysya yak cherez shlyub, tak i cherez rabstvo ta bachyly paraleli mizh nymy. U tsentri vs′oho ts′oho perebuvaye pryhnichenyy Linkol′n, yakyy boret′sya zi svoyim lytsemirnym derzhsekretarem Vil′yamom S′yuardom, vidchaydushno namahayuchys′ zapobihty viyni, yaka, yak vin boyit′sya, ye nemynuchoyu — viyni, yaka zreshtoyu pryzvede do zahybeli 750 000 amerykantsiv.
Spyrayuchys′ na schodennyky, rabs′ki knyhy ta zapysy plantatsiy, Larson daye nam politychnu istoriyu zhachiv, yaka fiksuye syly, yaki pryvely Ameryku do krayu prirvy — temne nahaduvannya pro te, scho my chasto ne bachymo kataklizmu, doky ne staye nadto pizno.
