Description
ZHurnalisty — tsyvil′ni osoby, i korystuyut′sya vony zachystom til′ky doty, doky zalyshayut′sya
tsyvil′nymy osobamy. Oskil′ky zhurnalist — storonniy sposterihach, a ne uchasnyk boyovych diy, to vin ne
maye prava bud′-yakym chynom braty uchast′ u viys′kovych diyach, nosyty zbroyu, nesanktsionovane perebuvaty
bilya vazhlyvych viys′kovych ob’yektiv.
Upershe status zhurnalista na viyni bulo vyznacheno Haaz′koyu konventsiyeyu 1907 roku «Pro zakony i
zvychayi suchoputnoyi viyny». U st. 13 dodatku do konventsiyi zaznacheno: «Osoby, yaki suprovodzhuyut′ armiyu,
ale pryamo ne nalezhat′ do neyi, taki yak korespondenty hazet i reportery, markitanty ta postachal′nyky,
yaki potraplyayut′ do ruk voroha i vin vvazhaye za dotsil′ne zatrymaty yich, korystuyut′sya pravamy
viys′kovopolonenych za umovy, scho vony mayut′ pry sobi posvidchennya vid viys′kovoho kerivnytstva tiyeyi armiyi,
yaku vony suprovodzhuvaly».
Stattya 15 Zakonu Ukrayiny «Pro derzhavnu pidtrymku media, harantiyi profesiynoyi diyal′nosti ta
sotsial′nyy zachyst zhurnalistiv» ta stattya 25 Zakonu Ukrayiny «Pro informatsiyu» mistyat′ odnakovu normu, scho
nadaye pravo zasobu masovoyi informatsiyi vidryadzhaty zhurnalistiv «u mistsya zbroynych konfliktiv, vchynennya
terorystychnych aktiv, likvidatsiyi nebezpechnych zlochynnych hrup» ta vyznachayut′ obov’yazky zhurnalistiv schodo
korystuvannya otrymanoyu tam informatsiyeyu. Pry ts′omu vsya vidpovidal′nist′ za vidryadzhenych zhurnalistiv
pokladayet′sya na zasoby masovoyi informatsiyi, scho yich vidryadzhayut′. Sub’yekty u sferi media zobov’yazani
zabezpechuvaty zhurnalistiv ta inshych pratsivnykiv na period yich vidryadzhennya v rayony vedennya voyennych
(boyovych) diy ta/abo na tymchasovo okupovani terytoriyi Ukrayiny zasobamy, pryznachenymy dlya zachystu
vid urazhen′ vohnepal′noyu zbroyeyu, oskolkovych urazhen′, a takozh medychnymy aptechkamy. ZHurnalisty ta
inshi pratsivnyky na period yich vidryadzhennya v rayony vedennya voyennych (boyovych) diy ta/abo na tymchasovo
okupovani terytoriyi Ukrayiny pidlyahayut′ obov’yazkovomu strachuvannyu za rachunok robotodavtsya abo bud′-
yakych inshych ne zaboronenych zakonom dzherel na vypadok zapodiyannya shkody yichn′omu zhyttyu ta/abo zdorov’yu
pid chas vykonannya profesiynych obov’yazkiv.
Proponovane vydannya nadaye istorychnyy ta potochnyy analiz viys′kovoyi zhurnalistyky v umovach
voyennych diy v Ukrayini, pravovyy status viys′kovych zhurnalistiv, poryadok vzayemodiyi ZSU ta vitchyznyanych
i inozemnych media.
