Vyznacheno napered. ZHyttya bez svobody voli

Robert Sapol′ski — odyn iz nayavtorytetnishych doslidnykiv lyuds′koyi povedinky — povertayet′sya z vybuchovoyu pratseyu, u yakiy proponuye smilyvu y naukovo obgruntovanu tezu: svobody voli ne isnuye. Spyrayuchys′ na neyrobiolohiyu, henetyku ta epihenetyku, vydatnyy vchenyy pokazuye lyudynu yak nadskladnu systemu, chyyi rishennya formuyut′sya lantsyuzhkamy prychyn — vid potochnoho rivnya tsukru v krovi do kul′tury, u yakiy vyrosly nashi predky. Namir i vybir ne pidvladni nashomu «ya», a obumovleni biolohichnymy chynnykamy ta obstavynamy, yaki ne pidvladni nam. TSya knyzhka — ne pro fatalizm chy bezporadnist′. Navpaky, vidmova vid viry u svobodu voli vidkryvaye shlyach do novoyi osvity, pravosuddya ta spravzhn′oyi humannosti — zi spivchuttyam i rozuminnyam zamist′ osudu, (samo)krytyky chy pomsty. Sapol′ski povnistyu zminyuye optyku y kydaye intelektual′nyy vyklyk nashym perekonannyam ta ambitsiyam; zmushuye inakshe podyvytysya na moral′ i relihiyu, filosofiyu i psycholohiyu, spadkovist′ i merytokratiyu, naukovyy reduktsionizm i samu pryrodu lyudyny.