Fotoknyha

TSya fotoknyha pidsumovuye ponad trydtsyatyrichnu praktyku dokumental′noho fotohrafa Oleksandra Hlyadyelova. Vidomyy svoyimy chorno-bilymy znimkamy, stvorenymy na kameru Leica, vin fiksuye ne lyshe podiyi chy personazhiv, a vrazlyvi stany samoho suspil′stva: momenty, koly struktura trischyt′, koly opory ruynuyut′sya, i v tsiy krychkosti prostupaye spravzhnye. CHocha fotohrafichna praktyka Hlyadyelova ochoplyuye rizni krayiny ta konteksty — vid TSentral′noyi Aziyi do Afryky, — tsya fotoknyha zoseredzhena vyklyuchno na znimkach, zroblenych v Ukrayini. Odnak idet′sya ne pro archiv i ne pro poslidovnu opovid′. «CHas ne ye akademichnym», — zauvazhuye Hlyadyelov. TSya pozytsiya vyznachaye kompozytsiyu vydannya: zamist′ chronolohiyi — tematychni rozdily, scho okreslyuyut′ chotyry klyuchovi napryamy yoho praktyky. 90-ti yak yavysche transformatsiyi ta rozpadu; Dity yak pohlyad izseredyny urazlyvoho stanovyscha; Protest yak faza suspil′noho samovyznachennya; Viyna yak dovhotryvala tema, yaku avtor poslidovno dokumentuye v Ukrayini ta za yiyi mezhamy. Kamera Hlyadyelova pratsyuye v poli doviry: z tymy, koho zazvychay ne pokazuyut′ (abo pokazuyut′ zzovni), i pidtrymuye mitsnyy, tryvalyy zv’yazok iz heroyamy, yakyy vychodyt′ daleko za mezhi kadru. Same tomu yoho znimky ne prosto svidchennya «pro», a svidchennya razom. Protyahom desyatylit′ Hlyadyelov formuye pole ukrayins′koyi dokumental′noyi fotohrafiyi — cherez uvahu do tych, chto opynyvsya na mezhi, cherez poslidovnu robotu z kryzovymy spil′notamy, cherez hotovnist′ buty poruch tam, de inshi ne zalyshayut′sya. TSe sproba pobachyty krayinu v moment zmin — u yiyi pauzach, napruzi, travmi ta hidnosti. Oleksandr Hlyadyelov (nar. 1956) — ukrayins′kyy dokumental′nyy fotohraf, yakyy vysvitlyuvav viyny ta zbroyni konflikty v Moldovi, Nahirnomu Karabachu, CHechni ta Ukrayini. Poza frontovoyu zyomkoyu vin realizuvav dovhotryvali proyekty pro vrazlyvych ditey, epidemiyu VIL/SNIDu ta postradyans′ki tyurmy. Yoho fotohrafiyi shyroko eksponuvaly, publikuvaly u fotoknyhach ta buly vidznacheni chyslennymy nahorodamy, zokrema Natsional′noyu premiyeyu imeni Tarasa SHevchenka (2020).