Kulіsh P. Povne zіbrannya tvorіv. Listi. Tom II. 1850–1856

Vijshov drukom drugij tom epіstolyarnoї serії Povnogo zіbrannya tvorіv Pantelejmona Kulіsha. Vidannya pіdgotuvali Ukraїns′kij naukovij іnstitut Garvards′kogo unіversitetu ta Іnstitut Kritiki (іnіcіyatori proєktu) razom z Іnstitutom lіteraturi іm. T. G. SHevchenka NAN Ukraїni, Іnstitutom enciklopedichnich doslіdzhen′ NAN Ukraїni ta Naukovim tovaristvom іm. SHevchenka v Americі. Golova Redkoleґії Grigorіj Grabovich, golova Redakcіjnoї radi Іvan Dzyuba. Nagadaєmo, shho Povne zіbrannya tvorіv Kulіsha, yake ochoplyuє vsyu jogo tvorchu spadshhinu, skladatimet′sya іz 35 tomіv, rozpodіlenich u 7 serіj: «CHudozhnі tvori» (8 tomіv), «Perekladi і perespіvi» (5 tomіv), «Naukovі pracі. Publіcistika» (9 tomіv), «SHHodennik. Podorozhnі narisi, spogadi» (1 tom), «Listi» (10 tomіv), «Malyars′ka spadshhina» (1 tom), «Varia» (1 tom). Numeracіyu tomіv vstanovleno v ramkach serіj, naskrіznoї nemaє. Tomi vichoditimut′ mіroyu gotovnosti їch do druku. U drugomu tomі vmіshheno vsі vіdomі listi Kulіsha za 1850–1856 roki – vіd chasu, koli pis′mennika zvіl′nili іz zaslannya v Tulі j do tієї pori, koli jomu nadali pravo zagal′noї cenzuri j vіn dіstav zmogu pіdpisuvati publіkacії vlasnim іm’yam. U cej perіod Kulіsh namagaєt′sya «propisatisya» v rosіjs′komu lіteraturnomu procesі – zadlya c′ogo vіn, zokrema, spіvpracyuє v «Otechestvennych zapiskach» і «Sovremennike» yak beletrist (avtor іstorichnogo romanu j avtobіografіchnich povіstej) і yak zhurnalіst, yakij stezhiv za suchasnoyu lіteraturoyu, pisav vіdguki, gotuvav oglyadi іnozemnoї perіodiki toshho. U 1852–1855 rokach Kulіsh energіjno pracyuvav nad Gogolevoyu bіografієyu. Koli 1855 roku nastupila pevna lіberalіzacіya rosіjs′kogo suspіl′stva, Kulіsha zapolonila іdeya «Zapisok o YUzhnoj Rusi», kudi mali vvіjti yak fol′klornі materіyali, zіbranі v pershіj polovinі 1840-ch rokіv, tak і novі zapisi. Vodnochas, pobachivshi real′nu mozhlivіst′ publіkacії «CHornoї radi», pis′mennik zachodivsya dooprac′ovuvati ukraїns′ku ta rosіjs′ku versії (z’yavilisya 1857 roku). Zagalom nadrukovano 321 list Kulіsha j 31 list do n′ogo, z nich vіdpovіdno 154 і 26 – upershe; shhe odin ranіshe ne drukovanij list podano v dodatkach. Okrіm togo, vzhe pіdgotovleno do druku «Zapiski o YUzhnoj Rusi» (uporyadnik Vasil′ Іvashkіv), trivaє robota nad іnshimi tomami: «Lіteraturoznavstvo. Fol′kloristika» (uporyadnik Vіktor Dudko), proza 1840-ch rokіv (uporyadnik Єvgen Nachlіk), «CHorna rada» (uporyadnik Oles′ Fedoruk), perekladi іz SHekspіra (uporyadnik Oleksandr Boron′).