FATA MORGANA. Povist′. (Kol′orova seriya)

Povist′ «Fata morgana» — tse tvir, yakyy Mychaylo Kotsyubyns′kyy tak i ne zavershyv. Nad neyu vin pratsyuvav dosyt′ dovho — u 1904 r. bula opublikovana persha chastyna yak opovidannya «Z sil′s′kych nastroyiv», u 1910 r. pobachyla svit druha chastyna tvoru. U povisti zobrazheno selyans′ki zavorushennya chasiv Revolyutsiyi 1905 r. i yich naslidky. Zobrazhennya «sil′s′kych nastroyiv» u skladnu, superechlyvu epochu — holovna tema tvoru. Nazva povisti symvolichna: u perekladi z latyns′koyi fata morgana oznachaye «marevo». U tvori prostezheno, yak ruynuyut′sya (peretvoryuyut′sya na mirazh) mriyi, spodivannya predstavnykiv riznych suspil′nych verstv sela — vid bezzemel′nych naymytiv, zarobitchan do bahatiyiv. «Fata morgana» stala odnym iz naybil′shych dosyahnen′ novoyi ukrayins′koyi prozy, u niy orhanichno poyednalysya realistychna y impresionistychna poetyka v rozkrytti vnutrishn′oho stanu heroyiv i kolektyvnoyi svidomosti masy, u vidtvorenni «sil′s′kych nastroyiv».