Prozrinnja

Žoze di Souza Saramagu (1922—2010) — vydatnyj portuhal′s′kyj pys′mennyk, laureat Nobelivs′koï premiï z literatury 1998 roku. Syn bezzemel′nych seljan, robitnyk, žurnalist, perekladač. Rehuljarno konfliktuvav iz vladoju čerez tvorčist′. U 2009 roci balotuvavsja v JEvroparlament vid Komunistyčnoï partiï. Roman Ž. Saramagu «Prozrinnja» (2004) — ce i polityčna satyra, i filosofs′ka prytča, u jakij pys′mennyk vybudovuje, po suti, sučasnu model′ svitu, vykryvajučy vodnočas prohnyle stare suspil′stvo. Podiï u «Prozrinni» vidbuvajut′sja čerez čotyry roky pislja opysanych u romani «Slipota». Nova epidemija vrazyla misto. Kolir c′oho lycha, jak i todi, bilyj: bili, tobto nezapovneni, bjuleteni na vyborach — ce dlja vlady bezperečni oznaky zakolotu. Urjad demonstratyvno pokydaje stolycju, prychopyvšy policiju ta komunal′ni služby. Prote ti sami ljudy, jaki čotyry roky tomu, oslipnuvšy, upodibnylysja do tvaryn, c′oho razu pidtrymujut′ lad u svojemu misti: jak i raniše, pracjujut′ mahazyny ta inši ustanovy, na vulycjach nemaje smittja, ne zrostaje zločynnist′. Ale ce til′ky syl′niše perekonuje urjad u najavnosti zakolotu. Aby vyjavyty zakolotnykiv, do mista napravyly tr′och ahentiv — komisara ta dvoch joho pomičnykiv. U nych je začipka — žinka, jaka, koly stalasja epidemija slipoty, jedyna ne oslipla. Na vyborach 2005 roku v Portuhaliï znajšlysja syly, jaki proponuvaly zdijsnyty te, ščo opysav Saramagu, — holosuvaty porožnimy bjuletenjamy.