Kulіš P. Povne zіbrannja tvorіv. Listi. Tom II. 1850–1856

Vijšov drukom drugij tom epіstoljarnoї serії Povnogo zіbrannja tvorіv Pantelejmona Kulіša. Vidannja pіdgotuvali Ukraїns′kij naukovij іnstitut Garvards′kogo unіversitetu ta Іnstitut Kritiki (іnіcіjatori proєktu) razom z Іnstitutom lіteraturi іm. T. G. Ševčenka NAN Ukraїni, Іnstitutom enciklopedičnich doslіdžen′ NAN Ukraїni ta Naukovim tovaristvom іm. Ševčenka v Americі. Golova Redkoleґії Grigorіj Grabovič, golova Redakcіjnoї radi Іvan Dzjuba. Nagadaєmo, čšo Povne zіbrannja tvorіv Kulіša, jake ochopljuє vsju jogo tvorču spadčšinu, skladatimet′sja іz 35 tomіv, rozpodіlenich u 7 serіj: «CHudožnі tvori» (8 tomіv), «Perekladi і perespіvi» (5 tomіv), «Naukovі pracі. Publіcistika» (9 tomіv), «ŠČodennik. Podorožnі narisi, spogadi» (1 tom), «Listi» (10 tomіv), «Maljars′ka spadčšina» (1 tom), «Varia» (1 tom). Numeracіju tomіv vstanovleno v ramkach serіj, naskrіznoї nemaє. Tomi vichoditimut′ mіroju gotovnosti їch do druku. U drugomu tomі vmіčšeno vsі vіdomі listi Kulіša za 1850–1856 roki – vіd času, koli pis′mennika zvіl′nili іz zaslannja v Tulі j do tієї pori, koli jomu nadali pravo zagal′noї cenzuri j vіn dіstav zmogu pіdpisuvati publіkacії vlasnim іm’jam. U cej perіod Kulіš namagaєt′sja «propisatisja» v rosіjs′komu lіteraturnomu procesі – zadlja c′ogo vіn, zokrema, spіvpracjuє v «Otečestvennych zapiskach» і «Sovremennike» jak beletrist (avtor іstoričnogo romanu j avtobіografіčnich povіstej) і jak žurnalіst, jakij steživ za sučasnoju lіteraturoju, pisav vіdguki, gotuvav ogljadi іnozemnoї perіodiki točšo. U 1852–1855 rokach Kulіš energіjno pracjuvav nad Gogolevoju bіografієju. Koli 1855 roku nastupila pevna lіberalіzacіja rosіjs′kogo suspіl′stva, Kulіša zapolonila іdeja «Zapisok o JUžnoj Rusi», kudi mali vvіjti jak fol′klornі materіjali, zіbranі v peršіj polovinі 1840-ch rokіv, tak і novі zapisi. Vodnočas, pobačivši real′nu možlivіst′ publіkacії «Čornoї radi», pis′mennik zachodivsja dooprac′ovuvati ukraїns′ku ta rosіjs′ku versії (z’javilisja 1857 roku). Zagalom nadrukovano 321 list Kulіša j 31 list do n′ogo, z nich vіdpovіdno 154 і 26 – uperše; čše odin ranіše ne drukovanij list podano v dodatkach. Okrіm togo, vže pіdgotovleno do druku «Zapiski o JUžnoj Rusi» (uporjadnik Vasil′ Іvaškіv), trivaє robota nad іnšimi tomami: «Lіteraturoznavstvo. Fol′kloristika» (uporjadnik Vіktor Dudko), proza 1840-ch rokіv (uporjadnik Єvgen Nachlіk), «Čorna rada» (uporjadnik Oles′ Fedoruk), perekladi іz Šekspіra (uporjadnik Oleksandr Boron′).